Wat vinden overheden van LEADER?
De Europese Commissie
Het Gemeentschappeljk Landbouw Beleid (GLB) draagt bij aan cohesie en het verblijfsrecht door een diverse en veerkrachtige plattelandseconomie in plattelandsgebieden te bevorderen, bijvoorbeeld door zakelijke kansen, agrotoerisme, infrastructuur en de bio-economie te ondersteunen via de LEADER-strategieën. Dit sluit aan bij de doelstellingen van de Langetermijnvisie voor Plattelandsgebieden, die de nadruk leggen op economische diversificatie voor boeren in plattelandsgebieden.
Om de sociale, economische, ecologische en digitale transitie in plattelandsgebieden te bevorderen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat LEADER wordt ondersteund.
Bron: COM(2025) 560 final. REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL establishing the conditions for the implementation of the Union support to the Common Agriculture Policy for the period from 2028 to 2034
Europees Parlement
onderstreept dat geïntegreerde territoriale investeringen een steunpilaar van geïntegreerde regionale, lokale en plattelandsontwikkeling kunnen worden wanneer de plannen op dit gebied worden uitgebreid en het volledige potentieel ervan wordt aangeboord; benadrukt dat het versterken van de rol van geïntegreerde territoriale
investeringen in plattelandsgebieden essentieel is om de territoriale cohesie te bevorderen, de connectiviteit te verbeteren en inclusieve economische groei te stimuleren doordat hiermee belangrijke sectoren als landbouw, kmo’s op het platteland, toerisme en hernieuwbare energie kunnen worden ondersteund; pleit verder voor meer
flexibiliteit bij de uitvoering van geïntegreerde territoriale investeringen, beschikbaarstelling van meer financiële middelen en meer synergieën met andere EUfinancieringsmechanismen, waaronder Leader en CLLD, wat belangrijke instrumenten zijn voor het bevorderen van participatieve plattelandsontwikkeling van onderaf en voor het in stand houden en het herstel van vitale en florerende lokale plattelandseconomieën, om de impact te maximaliseren en de betrokkenheid van regionale en lokale overheden en het maatschappelijk middenveld te stimuleren,
overeenkomstig het partnerschapsbeginsel.
Bron: Resolutie van het Europees Parlement van 17 juni 2025 over de versterking van
plattelandsgebieden in de EU via het cohesiebeleid (2024/2105(INI))
Rijksoverheid
Het platteland in Nederland kent urgente en uitdagende opgaven. Het is van belang dat de opgaven in samenhang worden bezien, zeker daar waar het gaat om te maken keuzes die op meerdere terreinen van invloed zijn. Omdat de lokale situatie overal anders is of kan zijn, is een lokale/regionale aanpak van gesignaleerde problemen wenselijk. Goede betrokkenheid van partijen die direct de gevolgen van te maken keuzen ondervinden is wenselijk. Dit pleit voor een gebiedsgerichte en bottom-up aanpak. Deze behoeften zullen dan ook via LEADER worden opgepakt.
Het belang van de thema’s klimaat, natuur en milieu maakt dat LEADER ook wordt ingezet voor samenwerkingsverbanden tussen(overheids)organisaties, (landbouw)ondernemers of particulieren op het platteland die met veel enthousiasme en op een eigen originele wijze hun eigen leef- en werkomgeving op deze thema’s willen verbeteren. Aangezien er bij klimaatadaptie een sterk verband is met het specifieke doel water, levert tevens de gebiedsgerichte samenwerking water een bijdrage aan dit doel.
Bron: National Strategisch Plan 2023 – 2027.
Provincies
Onder de naam LEADER worden belangrijke en mooie projecten uitgevoerd, die bijdragen aan de plattelandseconomie, de leefbaarheid van plattelandsgebieden en natuur, biodiversiteit en landschap. De projecten ontstaan bottom-up en gebiedsgericht en passen goed in de gebiedsprocessen van provincies. Via het LEADER netwerk – een bijna landsdekkend netwerk in Nederland en verbonden met het Europese LEADER Network – wordt bovendien nuttige kennis uitgewisseld over brede welvaart tussen regio’s binnen en buiten Nederland. Provincies willen daarom dat LEADER als werkwijze en programma blijft bestaan.
Wel zien provincies aandachtspunten om LEADER nog beter in te zetten voor de opgaven in het landelijk gebied. Met een koppeling van beleidsdoelstellingen en middelen kan via de gebiedsgerichte bottom-up-werkwijze een veel grotere en efficiëntere investering in de economie en sociale structuur van het platteland worden bereikt.
Een multi-fundaanpak, waarbij het LEADER-programma uit meerdere Europese (en/of nationale) programma’s wordt gefinancierd, doet recht aan de wens om met voldoende volume te investeren in alle genoemde facetten van het platteland, waarbij een gealloceerd percentage vanuit het GLB het vertrekpunt is
Bron: IPO position paper toekomst GLB
Gemeenten
LEADER […] is een voorbeeld van een gebiedsgerichte aanpak. De LEADER-aanpak is bijzonder, omdat deze uitgaat van de kracht van de regio. Het is een doeltreffend middel gebleken voor lokale capaciteitsopbouw en voor de bevordering van sociale inclusie, armoedebestrijding en het scheppen van banen in de lokale economie.
De VNG is groot voorstander van voortzetting van dit programma maar vraagt aandacht voor vermindering van de administratieve lasten en meer synergie met de gemeentelijke overheden om het plattelandspotentieel ten volle te kunnen benutten.
Bron: VNG position paper NSP